Nhiều cặp đôi sinh con trước khi đăng ký kết hôn thường mong muốn giấy khai sinh của trẻ mang họ cha. Tuy nhiên, theo quy định, nếu chưa có chứng cứ xác nhận quan hệ cha con, phần thông tin về cha sẽ để trống và con mặc định mang họ mẹ. Vậy làm khai sinh cho con theo họ cha khi cha mẹ chưa kết hôn như thế nào?
Bài viết dưới đây hướng dẫn chi tiết quy trình, hồ sơ và những lưu ý quan trọng để hoàn tất thủ tục đúng luật, giúp con được mang họ cha ngay từ đầu.
Cơ sở pháp lý khi làm khai sinh mang họ cha ngoài giá thú
Theo Luật Hộ tịch 2014, Nghị định 123/2015/NĐ-CP và Thông tư 04/2020/TT-BTP, trẻ em sinh ra khi cha mẹ chưa đăng ký kết hôn vẫn được đăng ký khai sinh bình thường. Tuy nhiên, để giấy khai sinh ghi đầy đủ tên cha và con mang họ cha, cần thực hiện đồng thời hai thủ tục:
- Đăng ký khai sinh
- Đăng ký nhận cha, mẹ, con
Đây là quy trình phổ biến được áp dụng cho trường hợp con ngoài giá thú. Sau khi hoàn tất, cơ quan hộ tịch sẽ ghi nhận quan hệ cha con và xác định họ của trẻ theo thỏa thuận của cha mẹ (thường là họ cha).
Có bắt buộc xét nghiệm ADN để con mang họ cha không?
Pháp luật không bắt buộc phải có kết quả xét nghiệm ADN trong mọi trường hợp. Chứng cứ chứng minh quan hệ cha con có thể là:
- Kết quả xét nghiệm ADN pháp lý (văn bản của cơ quan giám định xác nhận quan hệ huyết thống).
- Hoặc văn bản cam đoan của hai bên kèm ít nhất hai người làm chứng nếu không có kết quả ADN.
Trong thực tế, nhiều UBND xã/phường ưu tiên chấp nhận kết quả xét nghiệm ADN pháp lý vì đây là bằng chứng khoa học có độ chính xác cao (thường trên 99,99%), giúp hồ sơ được giải quyết nhanh chóng và hạn chế rủi ro tranh chấp sau này. Nếu muốn thủ tục diễn ra suôn sẻ, nên lựa chọn phương án có kết quả ADN pháp lý.
Phân biệt xét nghiệm ADN dân sự và ADN pháp lý
Đây là điểm quan trọng cần lưu ý:
- Xét nghiệm ADN dân sự: Chỉ phục vụ nhu cầu xác minh huyết thống cá nhân. Khách hàng có thể tự thu mẫu tại nhà. Kết quả không có giá trị pháp lý và không được chấp nhận khi làm khai sinh mang họ cha.
- Xét nghiệm ADN pháp lý: Yêu cầu quy trình kiểm soát danh tính nghiêm ngặt (xuất trình giấy tờ, chụp
